Τρίτη, 23 Μαρτίου 2010

Σπάνια έγγραφα για την επανάσταση του 1821 στην Κρήτη


Σπάνια κείμενα των κορυφαίων του πνεύματος, της τέχνης, της πολιτικής και των εθνικών αγώνων, γραμμένα κατά το 19ο ή στις αρχές του 20ου αιώνα, παρουσιάζομε από αυτή εδώ της στήλη κάθε Δευτέρα. Κείμενα που είτε είχαν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και περιοδικά της εποχής, είτε δημοσιεύονται για πρώτη φορά. Για παράδειγμα, κείμενα των μεγάλων λογοτεχνών, όπως ο Νίκος Καζαντζάκης ή ο Ιωάννης Κονδυλάκης, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται στις συλλογές και τα βιβλία τους.
Έτσι θα μπορέσομε να γνωρίσομε, και ενδεχομένως να βοηθήσομε στη διάσωση άγνωστων κειμένων, μεγάλων μορφών της διανόησης, της πολιτικής, των πολιτικών, επαναστατικών και κοινωνικών αγώνων της Κρήτης και των Κρητικών.
Στην επανάσταση του 1821, την έναρξη της οποίας τιμούμε την Πέμπτη, η Κρήτη είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, όπως σ’ όλους τους εθνικούς αγώνες. Η συμβολή της αυτή όμως σχεδόν αποσιωπάται στα επίσημα εγχειρίδια. Είναι σα να μην υπήρξε ποτέ ο κρητικός αγώνας, ο οποίος μάλιστα αποδείχτηκε πιο μακροχρόνιος απ’ αυτόν της υπόλοιπης Ελλάδας, αν και αντί της ελευθερίας, οδήγησε στη συνέχεια της τουρκοκρατίας, μέσω του αντιβασιλέα της Αιγύπτου, στον οποίο παραχωρήθηκε, καθώς οι μεγάλες δυνάμεις στην κυριολεξία «πούλησαν» την κρητική επανάσταση.
Σήμερα δημοσιεύσομε δύο σπάνια όσο και σημαντικά κείμενα. Την προκήρυξη του πρώτου Γενικού Επάρχου και Αρχιστρατήγου της Κρήτης Μιχαήλ Κομνηνού Αφεντούλιεφ, τον οποίο υπέδειξε ο Δημήτριος Υψηλάντης και ο οποίος άσκησε το ρόλο του από τον Νοέμβριο του 1821 μέχρι τον Νοέμβριο του 1822.
Το δεύτερο κείμενο είναι ίσως ακόμη σημαντικότερο. Αναφέρεται στο πρώτο πολίτευμα της νήσου Κρήτης, στο οποίο κατέληξαν τον Μάιο του 1822 οι Κρήτες πληρεξούσιοι. Και τα δύο κείμενα υπάρχουν στο Κρητικό Αρχείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος.
Σημειώνεται ότι η επίσημη έναρξη της επανάστασης στην Κρήτη θεωρείται η 14η Ιουνίου 1821, όπως αναφέρεται στο δεύτερο κείμενο για το πολίτευμα του νησιού.
Αλέκος Α. Ανδρικάκης
Πηγή

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts with Thumbnails