Δευτέρα, 7 Ιουνίου 2010

Ο Κρητικός που ζωντανεύει τα νησιά Γκαλάπαγκος


Θηλαστικά είδη από το παρελθόν θα… ξαναζωντανέψουν και θα πάρουν και πάλι τη θέση τους στο φυσικό περιβάλλον των νησιών Γκαλάπαγκος, αποκαθιστώντας έτσι την ανθρώπινη παρέμβαση, που είχε οδηγήσει στην εξαφάνισή τους.Μετά από ενάμιση περίπου χρόνο εξαντλητικών ερευνών εκεί, οι επιστήμονες έχουν φτάσει σε ένα πολύ ικανοποιητικό σημείο, ώστε να θεωρούν πλέον εφικτό το στόχο τους, τα αποτελέσματα του οποίου όμως θα είναι ορατά μετά από περίπου έναν αιώνα.
Ο λόγος για την έρευνα, που πραγματοποιείται τα τελευταία χρόνια από μια μεγάλη ομάδα επιστημόνων του εργαστηρίου Μοριακής Συστηματικής και Γενετικής Διαχείρισης του Πανεπιστημίου του Γέιλ -υπεύθυνη του οποίου είναι η καθηγήτρια, δρ. Adalgisa Caccone- και θεωρείται νέα αλλά και πρωτοφανή για τα μέχρι τώρα δεδομένα της γενετικής επιστήμης. Μάλιστα, ο βασικός ερευνητής της ομάδας ήταν -ως μεταδιδάκτορας τότε- ο Ηρακλειώτης επίκουρος καθηγητής Bιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, υπεύθυνος του Εργαστηρίου Μοριακής Ταξινομικής και Εξέλιξης του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, Νίκος Πουλακάκης.
Ο κ. Πουλακάκης είχε καταφέρει αρχικά να εξάγει αρχαίο DNA από οστά χελωνών που συλλέχθηκαν από μουσειακές συλλογές και ανήκουν ταξινομικά στα εξαφανισμένα είδη χελωνών που ζούσαν στα νησιά Γκαλάπαγκος. Πρόκειται για τις γιγάντιες χελώνες των νησιών αυτών, οι οποίες αποτελούν ενδημικά είδη, καθώς δεν έχουν εντοπιστεί πουθενά αλλού στον κόσμο, ενώ έχουν ρόλο κλειδί στην ανάπτυξη της θεωρίας του Δαρβίνου σχετικά με την εξέλιξη μέσω της φυσικής επιλογής.
Αυτή τη στιγμή η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και μάλιστα στην πιο κρίσιμη φάση της. Ηδη έχει βρεθεί το 90% των ζώων που ζουν στο νησί Ιζαμπέλα, το οποίο ανήκει στο εν λόγω νησιωτικό σύμπλεγμα.
«Η έρευνα συνεχίζεται και μέχρι τώρα έχουν βρεθεί σχεδόν όλα τα άτομα από εκείνο τον περίφημο πληθυσμό των χελωνών και τώρα είμαστε στη διαδικασία για να βρούμε πιο από αυτά τα άτομα εμφανίζουν τη μεγαλύτερη ομοιότητα με των εξαφανισμένων, ώστε μέσα από επιλεκτικές διασταυρώσεις να μπορέσουμε να κάνουμε επαναπατρισμό του νέου πληθυσμού» σημειώνει ο ίδιος στην «Τ».
Ετσι, με επιλεκτικές διασταυρώσεις, σε εκατό περίπου χρόνια, το τελικό αποτέλεσμα του πειραματισμού των ερευνητών θα πάρει τη θέση του στο οικοσύστημα του νησιού Φλορεάνα, που ανήκει και αυτό στο νησιωτικό σύμπλεγμα των Γκαλάπαγκος.
«Δυστυχώς, δεν θα ζούμε για να το δούμε, αλλά ελπίζουμε ότι κάνουμε την αρχή. Οι αναλύσεις θα γίνουν μέχρι τέλος του χρόνου και μετά είναι θέμα πολιτικής πώς θα κυλήσει η διαδικασία των επιλεκτικών διασταυρώσεων, ώστε να δημιουργηθεί ο νέος πληθυσμός» επισημαίνει.
Και λέμε η αρχή, γιατί για να φτάσουν οι επιστήμονες στο τελικό αποτέλεσμα, θα χρειαστούν πάνω από εκατό χρόνια, δεδομένου ότι οι χελώνες ωριμάζουν σεξουαλικά μετά την ηλικία των 15-20 ετών. Κι αυτό, γιατί δεν πρόκειται για το αποτέλεσμα από μία διαδικασία κλωνοποίησης, όπως πολλοί μπορούν να φανταστούν, αλλά μια φυσική διαδικασία, η οποία θα συνεχιζόταν στη φύση, εάν δεν είχε παρέμβει καταλυτικά για την εξαφάνιση του είδους αυτού ο άνθρωπος. Το ανθρώπινο, λοιπόν, αυτό... λάθος έρχεται και πάλι να διορθώσει το... χέρι του ανθρώπου.
«Οι έρευνες αυτές είναι συνήθως μακροχρόνιες, γιατί αυτά τα πράγματα δεν γίνονται από τη μία στιγμή στην άλλη. Χρειάζεται πολύς χρόνος και κόπος για να καταλήξουμε σε ένα μικρό αποτέλεσμα. Πόσο μάλλον για να αναβιώσουμε μία γενιά ατόμων, η οποία θα είναι όσο πιο συγγενική γίνεται σε αυτή που προϋπήρχε. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μία ομάδα ατόμων που να είναι όσο πιο συγγενική με αυτήν των εξαφανισμένων και όχι να επαναφέρουμε των εξαφανισμένων» συνεχίζει ο ίδιος.
Η ομάδα που ασχολείται με τις χελώνες, αποτελείται από 20 άτομα, συμπεριλαμβανομένου και του κ. Πουλακάκη. Ολοι μαζί σχεδίαζαν τον περασμένο Δεκέμβριο να επισκεφτούν τα νησιά Γκαλαπάγκος και συγκεκριμένα το νησί Ιζαμπέλα, προκειμένου να προβούν στον άμεσο χαρακτηρισμό των χελωνών που τους ενδιαφέρουν, ώστε να γίνει η αρχή για την αναβίωση του είδους.
Ομως, ένα ατύχημα που έγινε πριν από ενάμιση χρόνο, κατά τη διάρκεια μίας δειγματοληψίας στα νησιά, δεν τους επέτρεψε να πάνε σε δύσκολα και δύσβατα σημεία. Σε αυτά πάνε οι δασοφύλακες του νησιού για λογαριασμό των ερευνητών. Οπότε το μεγάλο ταξίδι ακυρώθηκε και θα γίνει κάποια στιγμή μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Ο,τι δείγματα χρειάζονται οι ερευνητές τα παίρνουν από τους ειδικά εκπαιδευμένους δασοφύλακες, οι οποίοι τους τα στέλνουν στο εργαστήριο.
«Αν ισχύουν οι γραφές του Δαρβίνου, πριν από 300 χρόνια, πριν από την εμφάνιση δηλαδή των ανθρώπων στα νησιά Γκαλάμπαγκος, οι οποίοι ήταν φυλακισμένοι από το Εκουαδόρ και τους εξόρισαν εκεί, υπήρχαν στο νησί Φλορεάνα περίπου 2.000 άτομα, ενώ σήμερα δεν υπάρχει κανένα» εξηγεί ο κ. Πουλακάκης.
Ηταν φθινόπωρο του 1835 όταν η φρεγάτα του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού «Βeagle», με την οποία ο Κάρολος Δαρβίνος περιηγήθηκε τον κόσμο, έφθανε στις ακτές των νησιών των Γκαλάπαγκος. Στα νησιά αυτά ζουν σήμερα 11 είδη γιγάντιων χελωνών, το βάρος των οποίων μπορεί να ξεπεράσει και τα 300 κιλά. Σε κάθε νησί ζουν ένα ή περισσότερα είδη, τα οποία διαφέρουν σημαντικά στη μορφολογία του καβουκιού τους (χέλυο). Το γεγονός αυτό ήταν ήδη γνωστό στον τότε αντι-κυβερνήτη της αποικίας των Γκαλάπαγκος, ο οποίος ανέφερε στο νεαρό φυσιοδίφη ότι ήταν σε θέση να αναγνωρίσει από ποιο νησί προέρχονταν κάθε χελώνα, εξετάζοντας απλά και μόνο το σχήμα του καβουκιού. Το γεγονός αυτό προκάλεσε την έκπληξη του Δαρβίνου και αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη της θεωρίας της εξέλιξης.
Μπορεί σήμερα να ζουν μόνο 11 είδη χελωνών, ωστόσο από προγενέστερες μελέτες σε δείγματα χελωνών που φυλάσσονται σε Μουσεία Φυσικής Ιστορίας ανά τον κόσμο οι ερευνητές γνωρίζουν την ύπαρξη τεσσάρων ακόμα ειδών χελώνας που ζούσαν την εποχή του Δαρβίνου. Πρόκειται για τέσσερα είδη, τα οποία έχουν σήμερα εξαφανιστεί κυρίως λόγω της αλόγιστης θήρευσής τους (για διατροφή και εμπόριο). Η θήρευση των ζώων ήταν τόσο εντατική, ώστε μόλις 15 χρόνια μετά την επίσκεψη του Δαρβίνου στο νησί της Φλορεάνα εξαφανίστηκε το είδος της χελώνας που ενδημούσε εκεί.
Πηγή

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts with Thumbnails