Σάββατο, 31 Δεκεμβρίου 2011

Το έθιμο της μπουγάτσας στο Ηράκλειο.

Γλυκιά μπουγάτσα με άχνη ζάχαρη και κανέλα..

Για τους Ηρακλειώτες είναι κάτι φυσιολογικό της παραμονή και την πρώτη ημέρα του χρόνου να καταναλώνουν τόνους μπουγάτσας. Το έθιμο λέει ότι τρώνε για να μπει γλυκά ο καινούργιος χρόνος. Συνήθως υπάρχουν στους δεκάδες υπαίθριους πάγκους που στήνονται αυτές τις μέρες και στα μαγαζιά εκτός από την γλυκιά και μπουγάτσα με μυζήθρα.
Καλή χρονιά λοιπόν φίλοι μου!

Χρόνια πολλά με παραδοσιακά κάλαντα πρωτοχρονιάς της Κρήτης

Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2011

Ο ρόλος της γυναίκας στην μάχη και στην αντίσταση στην Κρήτη


Τα καθήκοντα της νοικοκυράς αλλάζουν προσανατολισμό. Προσαρμόζονται στο πνεύμα της εποχής και με προθυμία υπακούουν στο σάλπισμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις παίρνουν τα όπλα και βρίσκονται δίπλα στους άνδρες τους. Άλλες περιθάλπουν στα σπίτια τους με κίνδυνο της ζωής τους αντάρτες ή περιπλανώμενους συμμάχους, που βρίσκονται ακόμα στην Κρήτη. Φτιάχνουν και στέλνουν με τα παιδιά τους παξιμάδι, τρόφιμα και άλλα είδη στους αντάρτες που κρύβονται σε σπηλιές ή εγκαταλελειμμένα κτηνοτροφικά καταλύματα. Προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ως νοσοκόμες σε τραυματισμένους μαχητές, δίνοντας έτσι νέες διαστάσεις στον αγώνα και την αντίσταση της Κρήτης.
Θα πρέπει βέβαια να προστεθεί, πως και όλος ο λαός της Κρήτης παίρνει μέρος με το δικό του τρόπο στην αντίσταση. Αντίσταση κάνουν τα παιδιά που δεν τα υποπτεύονται και μεταφέρουν τρόφιμα ή άλλα είδη στους αντάρτες και Βρετανούς που φυγοδικούν και κρύβονται στα κρητικά βουνά. Οι κτηνοτρόφοι που με τα συνθηματικά σφυρίγματά τους, κάνουν γνωστό τον κίνδυνο που πλησιάζει. Εκείνοι που αρνούνται να μαρτυρήσουν οτιδήποτε παρά τις αφόρητες πιέσεις που δέχονται και τα σκληρά βασανιστήρια που υποβάλλονται. Όσοι επιδεικνύουν συνειδητή οκνηρία, στα καταναγκαστικά έργα που εκτελούνται για λογαριασμό και εξυπηρέτηση των κατακτητών.
Αυτοί που προκαλούν φθορές σε αυτοκίνητα ή άλλο πολεμικό υλικό του εχθρού. Αλλά και εκείνοι επίσης που εκδίδουν και κυκλοφορούν έντυπο ενημερωτικό υλικό σχετικό με τα νέα από τα διάφορα μέτωπα του πολέμου. Με το υλικό αυτό τροφοδοτείται το εθνικό φρόνημα και ενισχύεται αισθητά το ηθικό του λαού
Στο ολοκαύτωμα της Βιάννου με τα 401 θύματα κάθε ηλικίας, 19 άτομα που στάθηκαν μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα ήταν γυναίκες.
Στις 25 Μαΐου 1941 μέσα στον πυρετό της Μάχης γίνεται η πρώτη ομαδική εκτέλεση 50 ατόμων στα χωριά Περιβόλια και Μισσίρια του Ρεθύμνου. Δέκα επτά άτομα απ αυτά ήταν γυναίκες. Μεταξύ τους η Κατερίνα Δελή με τις κόρες της Αγγελική και Αναστασία.
Η Ελένη Αστρινού Αγγελάκη από το Γερακάρι χάνει το σύζυγο και τα παιδιά της που πέφτουν από τις σφαίρες των Ναζί. Χάνει δύο αδερφούς, πέντε πρώτα ανήψια, τέσσερα πρώτα ξαδέρφια και επτά δεύτερα ανήψια. Δεν ξέρω σε ποια χώρα του κόσμου μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τέτοια φαινόμενα απαξίωσης της ζωής, φρίκης και αφανιστικής μανίας.
Στο Μάλεμε οι αδελφές Αγάπη, Σοφία και Ειρήνη Παρασκάκη πέφτουν μαζί θύματα της Χιτλερικής θηριωδίας και αντεκδίκησης.
Η Μαρία Γλυμιδάκη-Μανωλαράκη από τη Χρυσαυγή Κισάμου αντιμετωπίζει μια κρίσιμη σκηνή όπου ο μικρότερος αδερφός της βρίσκεται σε μια εξοντωτική πάλη με Γερμανό αλεξιπτωτιστή. Χωρίς να χάσει καιρό επιτίθεται στο Γερμανό, του παίρνει το όπλο, τον χτυπά και τον αφήνει αναίσθητο. Συλλαμβάνεται όμως και καταδικάζεται μαζί με τον αδερφό της από το Γερμανικό στρατοδικείο Χανίων σε θάνατο.
Με χάρη όμως που δίνεται από το Χίτλερ μετατρέπεται η ποινή της σε ισόβια κάθειρξη, για να αρχίσει ο γολγοθάς του μαρτυρίου της στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Φυλακίζεται μαζί με τον αδερφό της στο στρατόπεδο ομήρων του Ζέμουν κοντά στο Βελιγράδι. Το 1943 μεταφέρεται στο στρατόπεδο κολαστήριο του Αουσβιτς στην Πολωνία. Εκεί χάνει το όνομά της γιατί σφραγίζεται με τον αριθμό 82211 στο αριστερό της χέρι, που θα διατηρήσει ως το θάνατό της .Από το Αουσβιτς μεταφέρεται στο στρατόπεδο Ράβενσμπρουκ, όπου την υποχρώνουν να εργάζεται σε πολεμικό εργοστάσιο μαζί με τις αδερφές Μοσχογιαννάκη από το Ηράκλειο. Με την είδηση ότι φεύγουν οι Γερμανοί, οι όμηροι καταφέρνουν και φεύγουν από το στρατόπεδο, για να πάρουν το δρόμο της επιστροφής με τα πόδια οι τρεις Κρητικοπούλες που κράτησε τρεις και μισό μήνες.
Τέσσερις ηλικιωμένες γυναίκες έκαψαν ζωντανές οι Γερμανοί στο χωριό Αγιος Γεώργιος στην περιοχή των Κεραμειών Χανίων το Νοέμβρη του 1944. Το Κρητικό μαρτυρολόγιο συμπληρώνεται επίσης από πολλές γυναίκες που έμεναν σε διάφορα χωριά του Νομού Χανίων.
Τερψιχόρη Χρυσουλάκη-Βλάχου
Ηταν από τη Σητεία. Αγωνίστηκε προσφέροντας τις υπηρεσίες της στον ασύρματο που λειτουργούσε σ όλο σχεδόν το διάστημα της κατοχής στη μονή Τοπλού. Συλλαμβάνεται και καταδικάζεται σε θάνατο από τους Γερμανούς. Εκτελείται στην Αγιά Χανίων τον Ιούνιο του 1944. Αντιμετωπίζει το θάνατο με μια αξιοθαύμαστη ψυχραιμία. Η όμορφη αυτή κρητικοπούλα γράφει στον τοίχο του κελιού της "Είμαι 18 χρονών. Με καταδίκασαν σε θάνατο. Περιμένω από στιγμή σε στιγμή το εκτελεστικό απόσπασμα. Ζήτω η Ελλάδα. Ζήτω η Κρήτη
Ελένη Μαρκετάκη
Για την ίδια αιτία και με την ίδια κατηγορία εκτελείται μετά την καταδίκη της, η συμπολίτισσα και συναγωνίστρια της Χρυσουλάκη-Βλάχου, Ελένη Μαρκετάκη. Μετά την ομοβροντία των όπλων, οι άνδρες του εκτελεστικού αποσπάσματος στην Αγιά επιστρέφουν στη μονάδα τους, κρατώντας τα λάφυρα της επιχείρησης, που είναι τα γοβάκια των δυο κοριτσιών που εκτελέστηκαν. Η Μαρκετάκη ήταν τότε 30 χρονών.
Αλλά παράδειγμα ανωτερότητας και ψυχικού μεγαλείου που κρατά ψηλά το γόητρο και την τιμή της πατρίδας μας, αποτελεί και η γριά μητέρα της Μαρκετάκη. Οταν μετά την εκτέλεση της κόρης της οι Γερμανοί λεηλατούν ληστρικά το σπίτι της και αφαιρούν από τη μητέρα της ακόμα και τη βέρα και τα γυαλιά της, εκείνη στρέφεται στο διερμηνέα και του λέει: "Πες παιδί μου στον αξιωματικό να μου δώσει τα γυαλιά μου να του ψήσω ένα καφέ για να κάνει ένα συγχωρεμό στο κορίτσι μου.
Τερψιχόρη Αδαμάκη-Χατζοπούλου 
Είναι Σητειακής καταγωγής επίσης και κατηγορείται για τη συμμετοχή της και τις πληροφορίες που μεταδίδει με τον ασύρματο από το μοναστήρι Τοπλού στους συμμάχους στη Μέση Ανατολή. Συλλαμβάνεται πρώτα από τους Ιταλούς. Μετά από εξάμηνη φυλάκιση της στις φυλακές της Νεάπολης, αφήνεται ελεύθερη. Τη συλλαμβάνουν όμως και πάλι οι Γερμανοί. Μετά από πολλά βασανιστήρια στον Αγιο Νικόλαο, μεταφέρεται στις φυλακές Αγιάς, όπου μεταξύ των άλλων την υποχρεώνουν να παρακολουθεί τις τακτικές εκτελέσεις των πατριωτών. Επειδή δεν προκύπτουν ενοχοποιητικά σε βάρος της στοιχεία, το Στρατοδικείο Χανίων της επιβάλλει μετά από τις παραπάνω περιπέτειες κατ οίκο περιορισμό. Μετά την απελευθέρωση οι Αγγλοι την τιμούν με χρυσό μετάλλειο ανδρείας.
Κατίνα Ελευθεράκη-Παπαδάκη
Με την κατηγορία της απόκρυψης του συμμαχικού ασύρματου στα περίχωρα της μονής Τοπλού συλλαμβάνεται και η Κατίνα Ελευθεράκη-Παπαδάκη, κάτοικος Σητείας. Επειδή όμως η Ελένη Μαρκετάκη παίρνει πάνω της όλη την ευθύνη για τη λειτουργία και απόκρυψη του ασύρματου προκειμένου να την απαλλάξει από την εκτέλεση ως μικρότερη κοπέλα, το Στρατοδικείο Χανίων δεν την έκρινε ένοχη θανάτου. Δεν απέφυγε όμως τα σκληρά βασανιστήρια.
Συλλαμβάνεται το Μάη του 1943. Στην αρχή φυλακίζεται και κακοποιείται στον Αγιο Νικόλαο. Μεταφέρεται μετά στις φυλακές Αγιάς. Για πενήντα μέρες φυλακίζεται στις φυλακές Βάνιτσε του Βελιγραδίου. Από το Σεπτέμβρη του 1944 ως τον Απρίλη του 1945, βρίσκεται στο φοβερό στρατόπεδο του Ουράνεμπουργκ στο Βερολίνο. Απελευθερώνεται από το στρατόπεδο του Αμβούργου με τη μεσολάβηση των Αμερικανών.
Βιργινία Γαλανουδάκη-Κανέλλου
Ήταν από τον Αγιο Νικόλαο και διέθετε μια γοητευτική ομορφιά. Πρόκειται για τη "μπέλλα Βιρτζίνια" όπως την αποκαλούσαν οι Ιταλοί. Βοήθησε δυναμικά την αντίσταση. Με ειδική άδεια και με το πρόσχημα ότι πραγματοποιεί εράνους "υπέρ των πτωχώνΣ συγκεντρώνει χρήματα τα οποία διαθέτει στην αντίσταση. Ως εθελόντρια αδελφή του Ερυθρού Σταυρού αποφυλακίζει πολλούς κρατούμενους με πλαστά ιατρικά πιστοποιητικά και ακτινογραφίες.
Κάποτε και με ειδική και πάλι άδεια επισκέπτεται τους πολιτικούς κρατούμενους στο μοναστήρι της Κρουσταλλένιας στο Λασίθι φορτωμένη με τρόφιμα και γλυκά. Ενα πακέτο όμως με τσιγάρα στο οποίο υπάρχει ένα γράμμα χωρίς να το ξέρει την προδίδει. Συλλαμβάνεται και στην εξονυχιστική ανάκριση που της γίνεται, αναλαμβάνει την ευθύνη. Επειδή δεν προκύπτουν επιβαρυντικά στοιχεία σε βάρος της, δικάζεται σε τρίμηνη φυλάκιση με αναστολή.

Για επιβαλλόμενους ιστορικούς λόγους θα προχωρήσουμε και σε λίγο μεταγενέστερους χρόνους που σημαδεύονται από τη δράση των γυναικών της Κρήτης.
Ευαγγελία Κλάδου
Γεννημένη στ Ανώγεια Μυλοποτάμου τη βρίσκει η γερμανοϊταλική κατοχή δασκάλα στην Κρήτη. Οργανώνεται από τα πρώτα μέλη στην εθνική αντίσταση και αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο δραστήρια και δυναμικά στελέχη μέσα στις γραμμές του ΕΑΜ και του ΚΚΕ. Βγαίνει αργότερα στα βουνά και παίρνει τον τίτλο της καπετάνισσας. Η θρυλική δασκάλα και καπετάνισσα συλλαμβάνεται γιατί δεν απαρνείται τις ιδέες της και εκτελείται στα Χανιά στις 6.12.1949.
Μαρία Λιουδάκη
Γεννήθηκε στη Λατσίδα Μεραμβέλλου. Είναι η φωτισμένη και χαρισματική δασκάλα, η οποία διευρύνει τον κύκλο των ενδιαφερόντων της και αναδεικνύεται σε μια σπουδαία λαογράφο και πρωτοπόρο οραματίστρια της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης της εποχής της. Αναδεικνύεται παράλληλα και σε μια αγωνίστρια της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Παίρνει μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα του λαού για να πέσει αργότερα θύμα του πολιτικού φανατισμού της εποχής. Η ελεύθερη φωνή της πνίγεται και η ακτινοβολία της προσωπικότητας της ανά το πανελλήνιο σβήνει. Συλλαμβάνεται ενώ υπηρετεί στην Ιεράπετρα και εκτελείται το 1947 στο Ηράκλειο.
Μαρία Δρανδάκη
Γεννήθηκε στην Ιεράπετρα. Παίρνει μέρος στην εθνική αντίσταση. Αναλαμβάνει μαζί με τη Μαρία Λιουδάκη και άλλες γυναίκες την οργάνωση του γυναικείου τμήματος της ΕΑΜ της Ιεράπετρας. Γίνεται μέλος της οργάνωσης "Εθνική Αλληλεγγύη. Συνοδοιπόρος και στενός συνεργάτης της Μαρίας Λιουδάκη, ανεβαίνουν μαζί το Γολγοθά του μαρτυρίου τους. Εκτελέστηκε μαζί με τη Λιουδάκη το 1947.
Στις 5/6/1948 δύο Ηρακλειώτισσες η Βαγγελιώ Αρμενάκη και η Βαγγελιώ Φωτιάδου μέλη της ΕΠΟΝ της εποχής συλλαμβάνονται χωρίς σοβαρό λόγο. Πέφτουν θύματα της ιδεολογίας τους την οποία δε θέλουν να απαρνηθούν και εκτελούνται στο γήπεδο του ΟΦΗ τον Απρίλιο του 1948.
Από τις ριπές του μίσους και της βίας θερίστηκαν επίσης η Ξενούλα Γράσσου ετών 19 και η Ευθυμία Καζαντζάκη ετών 65 από το Πάνω Χωριό Ιεράπετρας. Ετσι στην Κρήτη σε μια απομακρυσμένη σχετικά εποχή, ένα άλλου είδους Ζάλογγο κι ένας άλλος χορός στήνεται στο χοροστάσι της αξιοπρέπειας και της τιμής, της ανωτερότητας και του ψυχικού μεγαλείου.
Ολα όμως αυτά δεν μας δημιουργούν μια ανεκπλήρωτη προς τη γυναίκα της Κρήτης υποχρέωση, να δημιουργήσουμε δηλαδή ένα μνημείο αφιερωμένο στην αγωνίστρια Κρητικιά που ο αγώνας της δεν έχει δυστυχώς αποτυπωθεί πουθενά μέχρι σήμερα;

Ελαφονήσι...

Χειμωνιάτικο τοπίο..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Αξίζει μια στάση...

Αργυρούπολη...
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Πέμπτη, 29 Δεκεμβρίου 2011

Ντοκιμαντέρ-ύμνος της ιταλικής τηλεόρασης για την Κρήτη(βίντεο)

Δείτε το ντοκιμαντέρ εδώ:
Η Ιταλική Κρατική τηλεόραση RAI3 και το τουριστικό πρόγραμμα “Alle Falde del Kilimangiaro” πραγματοποίησαν ενα ξεχωριστό ντοκυμαντέρ - ύμνο στη Κρήτη χρονικής διάρκειας 20 λεπτών, το οποίο προβλήθηκε την Κυριακή 27 Νοεμβρίου.

Λίγο ποιο πάνω απο τα σύννεφα...

Όρος Δίκτη..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Τρίτη, 27 Δεκεμβρίου 2011

Δύση ηλίου στο Λιβυκό πέλαγος..

Το τελείωμα της ημέρας σε συνδιασμό με το απέραντο γαλάζιο του Λιβυκού..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Η Κρητική διατροφή (μέρος 1ο)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Οι διάφορες περιοχές της μεσογείου διαθέτουν τις δικές τους διατροφικές συνήθειες, ωστόσο όπως επισημαίνουν οι ειδικοί η μεσογειακή δίαιτα αποτελεί μύθο καθώς οι διαφορές του τρόπου διατροφής των λαών της μεσογείου είναι κάτι παραπάνω από κτυπητες. Παράδειγμα προς μίμηση όσον αφορά την υγεία και την μακροζωία αποτελεί σύμφωνα με όλες τις παγκόσμιες έρευνες το μοντέλο της κρητικής διατροφής. Οι έρευνες έδειξαν ότι το μοντέλο της κρητικής διατροφής προφυλάσσει από εμφράγματα του μυοκαρδίου και από διάφορες μορφές καρκίνου. Η λιτή διατροφή και σε πλούσια σε χορταρικά, φρούτα, ζυμωτό ψωμί , τυρί και όλες οι τροφές που μαγειρεύονται σε ελαιόλαδο ακόμα και η καθημερινή σωματική άσκηση, ήταν σημαντικός παράγοντας για την καλή υγεία του πληθυσμού της Κρήτης. Την ίδια στιγμή χώρες της μεσογείου όπως οι ισπανοί και οι ιταλοί δεν κατανάλωναν πάνω από 15-20 γραμμάρια ελαιολάδου όταν η ημερήσια κατανάλωση των κρητων ξεπερνούσε το 70 γραμμάρια ενώ και η διατροφή τους περιέχει σε πολύ μεγαλύτερα ποσοστά πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Δεν είναι λοιπόν σωστό να μιλάμε για μεσογειακή διατροφή αλλά για καθαρά κρητική δίαιτα.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Η κρητική διατροφή ξεκίνα από παλιά , ακόμα πιο πριν από την νεολιθική εποχή .φαίνεται από τα ευρήματα των αρχαιολόγων ότι οι δίαιτα που ακλουθούν σήμερα οι κρητες δεν έχει διαφορά από την δίαιτα που ακoλουθούσαν οι αρχαίοι κρητες δηλαδή οι Μινωίτες καταναλώνοντας δηλαδή τα ίδια προϊόντα . Ανασκαφές στην Κνωσό έφεραν στο φως μεγάλα πιθάρια αποθήκευσης μελιού σιτηρών ελαιολάδου και οσπρίων. Και φυσικά στις διάφορες εικονογραφίες που υπάρχουν βλέπουμε το πλήθος των κρητικών φυτών και βοτάνων. Στα βυζαντινά χρόνια οι κρητικοί συνέχισαν τις συνήθειες τους μέσα στους αιώνες φτάνοντας σε αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν κρητική διατροφή. Τα τελευταία χρόνια μετά την αναγνώριση του αποτελέσματος που ονομάζουμε κρητική διατροφή κάποιοι επιστημονικοί κύκλοι άλλαξαν το όνομα αυτής σε μεσογειακή δίαιτα για οικονομικούς και εμπορικούς λόγους και μονό. Όμως για να περιοριστούμε στον ορό κρητική διατροφή αξίζει να αναφέρουμε όσα ο Πλάτωνας δίδασκε για την διατροφή στους νέους ο οποίος συνιστούσε να καταναλώνονται είδη όπως ψωμί ελιές τυρί βολβούς και λαχανά. Την ίδια ώρα που όλος ο κόσμος υστερείτο αισθητικής στο θέμα της διατροφή και δεν έδινε σημασία στην γεύση οι κρητες χρησιμοποιούσαν πάνω από 50 διαφορετικά είδη ψωμιού.

Το 1986 ο επιδημιολόγος Henry Blackburn έγραψε:"επιτρέψτε μου να σας περιγράψω τον άνθρωπο που ζει στο νησί της Κρήτης. Είναι κτηνοτρόφος ή αγρότης. Πηγαίνει στην δουλειά του περπατώντας στο γλυκό φως της Κρήτης ανάμεσα στα τζιτζίκια που τραγουδούν μέσα στην γαλήνη της γης του. όταν τελειώνει το μεροκάματο του αναπαύετε κουβεντιάζοντας με τους κουμπάρους του στο καφενείο του χωριού πίνοντας λεμονάδα και καπνίζοντας το τσιγάρο που έχει στρίψει μόνος του. αφού φάει το μεσημεριανό του σπίτι του και πάρει έναν υπνάκο φεύγει ευδιάθετος να αποτελειώσει την δουλειά της ημέρας. Το σπιτικό του φαγητό αποτελείτε από μελιτζάνες μανιτάρια τραγανά λαχανικά και ψωμί βουτηγμένο στο ελαιόλαδο. Μια φορά την εβδομάδα θα φάει αρνάκι ή κοτόπουλο και δυο φορές την εβδομάδα θα φάει ψάρι. Αλλά ζεστά φαγητά του είναι τα όσπρια μαγειρεμένα με κρέας ή με μπαχαρικά. Το κυρίως φαγητό του συνοδεύετε από μια σαλάτα γλυκά με σιρόπι φρέσκα φρούτα και ξηρούς καρπούς. Το τοπικό κρασί συμπληρώνει αυτό το ποικίλο και γευστικό διαιτολόγιο. Το εορταστικό οικογενειακό δείπνο γίνετε σαββατόβραδο μαζί με συγγενείς και φίλους. Το γλέντι καταλήγει σε μεταμεσονύκτιο χορό στο φεγγαρόφωτο. Την Κυριακή πηγαίνει στην εκκλησία μαζί με την γυναίκα του και τα παιδιά του . ακούει το κήρυγμα και επιστρέφει στο σπίτι για ένα ήσυχο απόγευμα που το περνά με την συντρόφια της οικογενείας του απολαμβάνοντας την μυρωδιά του κρέατος που ψήνετε αρωματισμένο με διάφορα χορταρικά πάνω στα κάρβουνα . μέσα αρμονικό αλλά άγριο τοπίο της πατρίδας του ο κρητικός νιώθει ασφαλείς. Απολαμβάνει τους φυσικούς και κυκλικούς ρυθμούς της κουλτούρας του :την δουλειά και την ανάπαυση την απομόνωση και την συντροφικότητα την σοβαρότητα και την ευθυμία την ρουτίνα και το γλέντι. Στα γεράματα του λιάζετε στο χρυσό φως της δύσης. Είναι ωραίος τραχύς αξιαγάπητος και αρρενωπός. Διατρέχει τον μικρότερο κίνδυνο να πάθει στεφανιαίο επεισόδιο έχει το πιο χαμηλό ποσοστό θνησιμότητας και την μεγαλύτερη μακροβιότητα στον δυτικό κόσμο."
O Henry Blackburn είχε ανακαλύψει ξανά το κρητικό θαύμα πραμα που δεν είχε συμβεί στον αιώνα μας λόγο της κυριαρχίας της οικονομίας.

Το 1945 ο αμερικανός γιατρός Ancel Keys πρωτοδημοσιευσε ότι αφορούσε την μεσογειακή δίαιτα αλλά έγινε ευρέως γνωστή το 1995 από τον dr Walter willet της σχολής δημόσιας υγείας του πανεπιστήμιου του Harvard. Συγκεκριμένα διατυπώθηκε η άποψη ότι η μεσογειακή διατροφή βασίζετε σε μορφές φαγητού χαρακτηριστικές κυρίως της Κρήτης.
Συγκεκριμένα γίνονται αναφορές ότι η συγκεκριμένη δίαιτα εκτός ότι είναι χαμηλή όσον αφορά τα κορεσμένα λίπη είναι υψηλή σε μονοακορεστα και σε φυτικές ίνες. Μάλιστα εκείνη την εποχή διατυπώθηκε μια μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα θεωρία που έγινε και γνωστή ως και γαλλικό παράδοξο. Η θεωρία αυτή βασίζετε σε ένα ερώτημα, στο πως είναι δυνατόν οι κρητες που αν και καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες λιπαρών παρόλα αυτά να έχουν πολύ λιγότερα καρδιακά επεισόδια από αυτούς που ακλουθούν το αμερικανικό μοντέλο διατροφής. Η εξήγηση δόθηκε όταν διαπίστωσαν ότι η κρητική διατροφή περιλαμβάνει μέτρια κατανάλωση κρασιού αλλά περισσότερη κατανάλωση ελαιολάδου το οποίο ως γνωστόν αντικαθιστά τα ζωικά λιπαρά και οδηγεί σε μείωση χοληστερίνης στο αίμα.
Η μεγάλη όμως αυτή σύνδεση της διατροφής των κρητων με την υγεία αποδείχτηκε με την μεγάλη έρευνα που έγινε την λεγόμενη μελέτη του Lyon heart ή την έρευνα των επτά χωρών.

Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΩΝ ΕΠΤΑ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΡΗΤΗΣ
Η έρευνα αυτή έλαβε χώρα την δεκαετία του 1940 όταν ο καθηγητής καρδιολογίας Ανσελ Κις συμπεριέλαβε σε μια μελέτη χώρες με διαφορετικά χαρακτηριστικά και διαφορετικό τρόπο ζωής. Στην μελέτη αυτήν έλαβαν μέρος 12000 άτομα ηλικίας από 40 έως 60 ετών. Παρακολουθήθηκε η υγεία των εθελοντών όσο αφορά τα καρδιακά νοσήματα αλλά και τις κακοήθειες. Η Κρήτη συμπεριλήφθηκε στην συγκεκριμένη μελέτη επειδή ακόμα και τότε ήταν γνωστές οι διατροφικές συνήθειες των κρητων. Για την μελέτη αυτή αποφασίστηκε να πάρουν μέρος εθελοντές οι οποίοι δεν θα κατοικούσαν στο κέντρο μια πόλης αλλά σε χωρίο. Το χωρίο αυτό ήταν το καστέλι πεδιάδος 50 χιλιόμετρα μακριά από το ηράκλειο. Το δείγμα αφορούσε 600 άτομα από το χωρίο και μετά από λίγο καιρό αποφασίστηκε να πάρουν μέρος και από αλλά μέρη της Ελλάδος όπως οι Κέρκυρα με συνολικά 1250 εθελοντές. Η μελέτη είχε αποφασιστεί να διαρκέσει 10 χρόνια και οι ποιο συνεπείς φυσικά στην εξέταση τους ήταν οι κρητες . από τα 620 δείγμα ατόμων μέχρι και πριν 3 χρονιά ζούσαν 154 άτομα ενδεικτικό αποτέλεσμα του παράγοντα της μακροζωίας . έτσι φάνηκε ότι από όλα τα δείγματα όλων των χωρών ο πληθυσμός της Κρήτης είχε την μικρότερη θνησιμότητα από καρδιοαγγειακές παθήσεις. Οι διαφορές ήταν τόσο μεγάλες ούτος ώστε όλοι επιστήμονες έκαναν λόγο για το φαινόμενο Κρήτης . το φαινόμενο που αποδόθηκε στην διατροφή και στον τρόπο ζωής των κρητικών.

Βλέπουμε λοιπόν με επιστημονικά πλέον στοιχεία ότι η λεγόμενη μεσογειακή διατροφή που προσπαθούν να μας πλασάρουν για λόγους οικονομικούς και εμπορικούς δεν είναι άλλη από την κάθε αυτού κρητική δίαιτα. Για του λόγου του αληθές βλέποντας όλες τις μελέτες που κατά καιρούς έχουν δει το φως της δημοσιότητας μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι οι κρητες λόγο της καθημερινής άσκησης και της διαφορετική από τα αλλά μέρη του κόσμου δίαιτα τους έχουν μικρότερες πιθανότητες εμφράγματος και κακοηθειών.

Μεσογειακές χώρες όπως Ιταλία και Ισπανία που διαφέρουν κατά πολύ στην δίαιτα τους από την δίαιτα των κρητων έχουν μεγαλύτερη θνησιμότητα . γιατί άραγε όμως να συμβαίνει αυτό αφού ακλουθούν κατά άλλους μια μεσογειακή δίαιτα? Ο λόγος είναι απλός. Στην δίαιτα των κρητων υπάρχει το κρητικό ελαιόλαδο που επιστημονικά αποδεδειγμένα πλέον δεν υπάρχει καλύτερο και υγιεινότερο στον κόσμο, υπάρχουν τα αμέτρητα είδη χορταρικών που σε πολλές περιπτώσεις είναι μοναδικά στο είδος τους και φυτρώνουν μόνο στην Κρήτη και το σημαντικότερο είναι ότι υπάρχει μια αλλιώτικη κουλτούρα στην καθημερινότητα τους.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΕ..
ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΑΚΟΥΛΑΚΗΣ
Executive Chef
Specializing in the technology of nutrition
Haccp & Iso lead auditor

Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2011

Υπάρχει και το εσωτερικό εκτός τα παράλια...


Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Χειμωνιάτικο τοπίο στα Σφακιά..

Τα ιστορικά Σφακιά...
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Η ιστορία μέσα απο τον φακό..

Λιμάνι Ηρακλείου το 1911..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Μια βόλτα στα νότια..

βρίσκετε στο Νότιο Ρέθυμνο κοντά στο χωριό Σακτούρια..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Παρασκευή, 23 Δεκεμβρίου 2011

Χριστουγεννιάτικο τοπίο..

Οροπέδιο Λασιθίου
Χιόνι.. κρύο.. χωριό.. οικογένεια.. παρέες.. ράκι.. λύρα.. μαντινάδες.. χριστόψωμο.. κάλαντα.. ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ!
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Χειμώνας στο Ηράκλειο..

στο κέντρο της πόλης..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Πέμπτη, 22 Δεκεμβρίου 2011

Το φαράγγι της Ίμβρου

Η πορεία στο φαράγγι
Για να πω την αλήθεια, όταν έφτασα στο χωριό Ίμβρος και άρχισα να προετοιμάζομαι, ένα μικρό άγχος το είχα. Όσο και εάν έψαξα στο διαδίκτυο δεν μπόρεσα να διαπιστώσω εάν η διάσχιση του φαραγγιού της Ίμβρου με ποδήλατο ήταν κάτι εφικτό, ή ήταν μια ακόμα «αλλοπρόσαλλη» ιδέα μου. Δεν είχα λοιπόν άλλη λύση παρά να το διαπιστώσω στην πράξη.
Το μονοπάτι για το φαράγγι ξεκινά ουσιαστικά εκεί που τελειώνουν οι ταβέρνες του, αλλά μόλις σε καμιά 300αριά μέτρα μετά συναντάς την είσοδο του. Μετά τη πρώτη στάση για φωτογραφίες ακολουθώ πλέον ένα στενό μονοπάτι, που σε μερικά σημεία είναι λιθόστρωτο. Οι ψηλές πλαγιές ολοένα και συγκλίνουν για να δημιουργήσουν μια εντυπωσιακή εικόνα, με την αγριότητα των κρητικών τοπίων σε όλο του το μεγαλείο.

Οι δυσκολίες
Η βλάστηση λιγοστή, με δέντρα να ξεφυτρώνουν κυριολεκτικά ανάμεσα από τις χαραγμές των βράχων, αλλά η ποικιλομορφία των μικρών λουλουδιών και το θάμνων μεγάλη. Τα πράγματα όσο αφορά την οδήγηση πάντως δεν εξελίσσονται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Το μονοπάτι δεν είναι τόσο βατό σε πολλά σημεία, και αποφασίζω να μειώσω πιέσεις στα λάστιχα, έστω και με κίνδυνο κλαταρίσματος.
Πάντως το σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται για μια απλή βόλτα, και η αντίστοιχη προπόνηση για τέτοιου είδους περάσματα αναγκαία. Δεν είναι και λίγες φορές που το ποδήλατο το κουβαλώ απλά στον ώμο.

Μοναδική θέα
Το καλύτερο κομμάτι του φαραγγιού είναι κοντά στη μέση του, όταν οι απότομες, σχεδόν κάθετες, βραχώδεις πλαγιές συγκλίνουν τόσο πολύ ώστε να απέχουν μεταξύ τους κάτι περισσότερο από ενάμισι μέτρο. Ήταν το κομμάτι που με εντυπωσίασε περισσότερο, και σίγουρα είναι μοναδική εμπειρία για τον επισκέπτη να ακολουθεί την δαιδαλώδη πορεία του νερού, που έχει σμιλέψει τα βράχια, δημιουργώντας ένα ανεπανάληπτο πέρασμα.

Πόσο χρόνο χρειάζεται;
Η διέλευση του φαραγγιού συνήθως είναι γύρω στις 3 ώρες, εγώ όμως καταφέρνω να κάνω αρνητικό ρεκόρ. Ήταν γύρω στις 9 το πρωί όταν κατηφόρισα από οροπέδιο του Ασκύφου και τελικά έφτασα στους Κομιτάδες, το χωριό στην έξοδο του φαραγγιού, στις 4.30 το απόγευμα. Δεν ήταν μόνο οι πάμπολλες στάσεις για τις απαραίτητες φωτογραφίες και η δύσκολη οδήγηση του ποδηλάτου, ο κυριότερος λόγος για τη μεγάλη αυτή καθυστέρηση ήταν η άγρια ομορφιά του φαραγγιού, που σε κάθε του στροφή ξεδιπλώνονταν εμπρός μου εικόνες μαγικές. Πώς να μην μειώσω λοιπόν το βήμα μου για να μπορέσω να ρουφήξω με τα μάτια όλη αυτή την άγρια ομορφιά;

Πληροφορίες
Το Φαράγγι της Ίμβρου βρίσκεται 50 χιλιόμετρα περίπου, νότια των Χανίων, κοντά στα Σφακιά.
Έχει μήκος 7 χιλιόμετρα, είναι εύκολα βατό και επισκέψιμό όλη τη διάρκεια του έτους.
Ξεκινά από το χωριό Ίμβρος, και καταλήγει στο Λυβικό Πέλαγος, κοντά στο Χωριό Κομιτάδες.
Στην έξοδό του θα βρείτε μεταφορικό μέσο να σας επιστρέψει στην Ίμβρο, εάν δεν έχετε κάποιον να έρθει να σας παραλάβει.
Προτιμήστε την πεζοπορία και αφήστε το ποδήλατο για τους φανατικούς (και τους τρελούς).
Φαγώσιμα (μπάρες δημητριακών και φρούτα ίσως) και απαραίτητα νερό θα πρέπει να έχετε μαζί σας, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες.


Με θέα το Λιβυκό πέλαγος..


Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Τετάρτη, 21 Δεκεμβρίου 2011

Τρίτη, 20 Δεκεμβρίου 2011

Ο φύλακας της πόλης..

Φρούριο Κούλες στο Ηράκλειο..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Δασκαλογιάννης

Ο ΔΑΣΚΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ, δηλαδή ο Ιωάννης Δάσκαλος, ήταν μια από τις πλέον ηρωικές μορφές των αγώνων των Ελλήνων κατά των Τούρκων κατακτητών. Και ίσως ο καθαρότερος από όλους. Δεν είχε υπηρετήσει ποτέ στις αυλές των πασάδων, όπως άλλοι πρωτοκαπετάνιοι του 1821, ούτε στρατεύθηκε σαν αρματολός. Ο Κωστής Παλαμάς τον αποκαλεί «κορυφή της κρητικής θυσίας», αλλά το ήθος, η καρτερία, η αυτοθυσία τον ανεβάζουν ψηλά στην κορυφή των αγώνων του Γένους. Ήταν υπερήφανος, ονειροπόλος, γενναίος, πλούσιος και τολμηρός. Αλλά και εύπιστος! Δεν ανήκε στο είδος των ανθρώπων του πολέμου. Δεν περιεφέρετο σαν «χαΐνης», πάει να πει αντάρτης, στα βουνά, όπως οι σύντροφοί του στην επανάσταση του 1770. Ήταν ναυτικός, με δικά του καράβια και ταξίδευε από τη Μασσαλία ως τα λιμάνια του Εύξεινου και από το βάθος του Αδρία, την Τεργέστη, ως τα αφρικανικά λιμάνια, την Αλεξάνδρεια και την Μπιγκάζα. Είχε, μαζί με τ’ αδέρφια του, ναυτικά «πρακτορεία» στα κυριότερα λιμάνια και σε πολλά ελεύθερα ελληνικά νησιά, όπως στα Κύθηρα. Έμπορος, ταξιδευτής με πείρα του κόσμου και γνωριμίες με πρίγκιπες, μητροπολίτες, πρόκριτους και διπλωμάτες ξένων χωρών. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι συμπατριώτες του, οι Σφακιανοί, σε αντίθεση με τους άλλους Κρητικούς που απεχθάνονταν τότε τη θάλασσα, είχαν δεκάδες καράβια στη Μεσόγειο, με βάση τον όρμο Λουτρό στο Λιβυκό, δυτικά της Χώρας Σφακίων, στα ίχνη του αρχαίου «διλίμενου» Φοίνικα. Αλλά ήταν ο μόνος Σφακιανός της εποχής που τολμούσε να κυκλοφορήσει στην επαρχία με ευρωπαϊκά ρούχα, χωρίς να τον αποκαλούν ψαλιδόκωλο!
Οι περισσότεροι ιστορικοί και η παράδοση θέλουν τον Δασκαλογιάννη από τη γενιά των Βλάχων του χωριού Ανώπολη Σφακίων. Το «Βλάχος» φυσικά δεν μπορεί να ήταν αληθινό επίθετο σφακιανής οικογένειας. Θα ήταν πιθανότατα προσωνύμιο -και προσωνύμια είχαν τότε σχεδόν όλοι οι Σφακιανοί. Κάποιοι ισχυρίστηκαν ότι ο Δασκαλογιάννης «έσερνε» από τη ναυτική γενιά των Ανδρουλακάκηδων, του Λουτρού. Προφανώς έχουν επηρεασθεί από το γεγονός ότι οι Τούρκοι αποκαλούσαν τον Δασκαλογιάννη «Ιωάννη υιόν Ανδρέου» κατά την πρακτική της εποχής. Μια πρακτική που περιέργως έχει αρχαιοελληνική ρίζα. Πράγματι υπάρχει τουρκικό έγγραφο που τον αποκαλεί «Ιωάννη υιόν Ανδρέου». Και πράγματι ο πατέρας του ονομάζετο Ανδρέας, όπως και ο πρώτος του υιός, κατά το συνήθειο που επικρατεί πάντα.
Το αρχοντικό του Δασκαλογιάννη διακρίνεται ακόμη ερειπωμένο στην Ανώπολη, πάνω από το Λουτρό. Και ο θρύλος του ζει στα βουνά και στα φαράγγια και στις άγριες ακρογιαλιές του Λιβυκού.
Διαβάστε την συνέχεια εδώ: κλικ

Δευτέρα, 19 Δεκεμβρίου 2011

Η ιστορία μέσα απο τον φακό..

Η Λότζια στο Ηράκλειο...
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Στην κορφή του βουνού...

Αν έχεις την λύρα για παρέα θέλεις κάτι άλλο;

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Το σπήλαιο Ασφένδου

οι βραχογραφίες μέσα στο σπήλαιο..

Το σπήλαιο βρίσκεται στην περιοχή Σκορδολάκια στο χωριό Ασφένδου / Σφακιά (νότια Κρήτη). Για να πάτε στο Ασφένδου όπως έρχεστε από τα Χανιά (µε κατεύθυνση προς τα Σφακιά), στρίβετε αριστερά µετά το χωριό Ασκύφου.
Το σπήλαιο είναι «κλειδωµένο» και δεν µπορεί να βρεθεί χωρίς τη βοήθεια ντόπιων. Το κλειδί και τις οδηγίες για να πάτε έως την είσοδο του σπηλαίου µπορείτε όµως να τα βρείτε εκεί: στην έξοδο του Ασφένδου προσέξτε να εντοπίσετε στη δεξιά πλευρά την τελευταία κολώνα της ΔΕΗ και ένα σπίτι (στέγη) που βρίσκεται εκεί (περίπου 100 µέτρα από το δρόµο). Δίπλα ακριβώς στην κολώνα της ΔΕΗ υπάρχει ένα δροµάκι που οδηγεί σε αυτό το σπίτι (µέσα από ένα συρµατόπλεγµα). Εκεί κατοικεί ένα ζευγάρι ηλικιωµένων που είναι πολύ φιλόξενοι. Η οικοδέσποινα του σπιτιού είναι η «κλειδοκράτορας», η οποία µε χαρά πάει τους ενδιαφερόµενους µέχρι την είσοδο της σπηλιάς (είναι αυτονόητο ότι θα λάβει και κάποιο «οβολό» για αυτήν της την υπηρεσία). Όταν την επισκεφτήκαµε µας είπε και ότι τα τελευταία 10 χρόνια δεν έχει επισκεφτεί κανένας επιστήµονας τη σπηλιά αυτή. Οι τελευταίοι επισκέπτες ήταν Έλληνες αρχαιολόγοι από την Αθήνα, τα Χανιά και το Ηράκλειο.
Η διαδροµή µέχρι την σπηλιά (περίπου 500 µ.) ξεκινάει ανατολικά του σπιτιού και περνάει µέσα από µια µικρή πεδιάδα (µε γαϊδουράγκαθα, γι’ αυτό να έχετε κλειστά παπούτσια, µακριά παντελόνια κ.λπ.). Στα µέσα περίπου της διαδροµής φτάνετε σε µια στέρνα, η οποία έχει βάθος πάνω από 15 µέτρα φέρει «ίχνη σχοινιού πάνω στην πέτρα» [βλ. εικόνα] που αποτελούν ένδειξη ότι χρησιµοποιείται εδώ και πάνω από 100 χρόνια.

Η πρόσβαση στη σπηλιά γίνεται από τη νότια πλευρά στους πρόποδες του βουνού (υψόµετρο περίπου 700 µέτρα) που βρίσκεται αριστερά. Η σπηλιά ήταν αρχικά επίπεδη και βρισκόταν κάτω από βράχο (στο παρελθόν χρησιµοποιούταν πιθανόν ως καταφύγιο) πλάτους περίπου 5 µέτρων µε περίπου 16 µέτρα οριζόντιο σχεδόν βάθος και ύψος περίπου 2 µέτρα στην είσοδο έως το ανώτατο 1 µέτρο στο τέλος του σπηλαίου. Η είσοδος µετά την πρώτη ανακάλυψη του σπηλαίου κλείστηκε µε βράχους και αφέθηκε µόνο µια είσοδος στα δεξιά διαστάσεων περίπου 60 x 80 εκατ., η οποία κλείστηκε µε µια σιδερένια πόρτα [βλ. εικόνα κάτω]. Μέσω αυτής της «εισόδου» βρίσκεται κανείς (έρποντας) στο εσωτερικό της σπηλιάς (βλ. εικόνα κάτω αριστερά). Το ύψος της σπηλιάς εδώ είναι το ανώτατο 60 εκατοστά, κάτι που περιορίζει κατά πολύ την «ελευθερία κίνησης». Οι βραχογραφίες βρίσκονται κοντά στην είσοδο στο έδαφος του σπηλαίου.
Στο βιβλίο της Τα Σπήλαια της Ελλάδας (1992) η Άννα Πετροχείλου αναφέρεται στο σπήλαιο Ασφέντου µε πέντε µόνο προτάσεις τονίζοντας την προϊστορική του σηµασία, χωρίς να εµβαθύνει περαιτέρω. Γράφει για «εγχάρακτα σχέδια από ανθρώπους της νεολιθικής περιόδου όπως απεικονίσεις άγριων ζώων, τόξα και βέλη, κλαδιά και άλλα». Ούτε σε αυτή την πηγή όµως δεν δίνεται κάποια ερµηνεία για τα παλαιότερα, το πιο πιθανό, σχέδια και τα κοιλώµατα που είναι διατεταγµένα σε κύκλους.
Οι βραχογραφίες ήταν πρακτική γνωστή σε αναρίθµητους λαούς από όλες τις ηπείρους, πλην της Ανταρκτικής.
Συχνά οι απεικονίσεις σηµαίνουν πολλά από πολιτισµικής και θρησκευτικής πλευράς αναφορικά µε τις κοινότητες όπου ανήκουν. Στις περιπτώσεις αυτές όµως δεν επιτρέπονται οι γενικές υποθέσεις. Η ερµηνεία της σηµασίας των βραχογραφιών, είναι δυνατή, υπό προϋποθέσεις πάντα, µόνον εφόσον προϋπάρχει πολύ καλή γνώση του πολιτισµού, από όπου προέρχονται. Όλα τα άλλα είναι υποθέσεις. Εν κατακλείδι, ας πάρουµε τις βραχογραφίες του Ασφένδου προς το παρόν ως αυτό που είναι – ένα µοναδικό αποτύπωµα ενός πολιτισµού της νεολιθικής περιόδου στην Κρήτη, που µέχρι στιγµής δεν έχει ερευνηθεί αρκετά.

Σάββατο, 17 Δεκεμβρίου 2011

Πέμπτη, 15 Δεκεμβρίου 2011

Εξαιρετική συνεργασία...


Μια επιλογή του Nargile που κάνει την επανεμφάνιση του μετά από καιρό.. Ψαραντώνης – Χαίνηδες λοιπόν..
Δείτε τις εξαιρετικές επιλογές του Nargile μαζί με τα αφιερώματα στους κορυφαίους Κρήτες μουσικούς εδώ: κλικ

Ενετικό λιμάνι Χανίων..

μοιάζει βγαλμένο απο όνειρο..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Στους πρόποδες του Ψηλορείτη...

Οροπέδιο Νίδας..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Τρίτη, 13 Δεκεμβρίου 2011

Ηράκλειο.. το ποιό αδικημένο..

Ηράκλειο..
Το ποιο αδικημένο μέρος της Κρήτης πρέπει να νιώθει το Ηράκλειο.. Όλοι μιλάνε για την ομορφιά των Χανίων, του Ρεθύμνου, του Λασιθίου, της Νότιας Κρήτης ( και όχι άδικα) αλλά για το Ηράκλειο τίποτα.. 
Όμως αν κάποιος έχει όρεξη να το ανακαλύψει μπορεί να δει φοβερά μέρη, με πανέμορφη θέα...
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Κρήνη Ριμόντι

Ρέθυμνο – Κρήνη Ριμόντι… «Η πόλη στο μονοπάτι του χρόνου, αισθήσεις κρατά και ονειρεμένες στιγμές, αποσπά από την σκόνη της θύμησης…
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ
Την φωτογραφία την «αλίευσα» απο το Facebook και δημιουργός της είναι η Ελένη Πατσαχάκη

Δευτέρα, 12 Δεκεμβρίου 2011

Στο κατάλληλο μέρος...την κατάλληλη ώρα...

Λιμάνι Ηρακλείου..
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες της Κρήτης εδώ: κλικ

Τα κρητικά στιβάνια και η ιστορία τους

Ιστορία
Ένα είδος μπότας που πρωτοφορέθηκε στις αρχές του 19 αιώνα από χωρικούς για την κάλυψη των ποδιών τους από τα αγκάθια και τα χαράκια που ήταν αναγκασμένοι συχνά να διαβούν, προκειμένου να ταΐσουν τα ζώα τους σε βουνά και άλλα δυσβάσταχτα μέρη. Φτιαγμένα από ανθρώπινα υλικά, 100% χειροποίητα, κατασκευάζονταν σύμφωνα με τις δικές τους ανάγκες. Τα πρώτα στιβάνια ήταν φτιαγμένα από: α) δέρμα ζώου το πάνω μέρος που καλύπτει το πόδι και β) από λάστιχο η σόλα που έβρισκαν από παραιτημένα λάστιχα αυτοκινήτων σε χωράφια και δρόμους.
Αρχαίος τρόπος κατασκευής
Αφού επεξεργαζόταν το δέρμα του ζώου για μερικές ημέρες στην συνέχεια το έκοβαν και το σχεδίαζαν σύμφωνα με το καλούπι του ποδιού, δηλαδή ίσα ίσα ώστε να καλύψει γύρω γύρω τη γάμπα. Έπειτα κατασκεύαζαν το κουτουπιέ του στιβανιού και στη συνέχεια έραβαν με χοντρό σύρμα το λάστιχο όπου ήταν η σόλα του υποδήματος. Η διαδικασία για την κατασκευή ενός υποδήματος διαρκούσε ακόμα και 5 ημέρες, διότι όπως προαναφέρθηκε, τα κατασκεύαζαν όλα στο χέρι.
Σύγχρονος τρόπος κατασκευής
Στις μέρες μας τα πράγματα είναι πλέον διαφορετικά. Σήμερα η κατασκευή ενός ζευγαριού υποδήματα είναι πιο εύκολη διαδικασία για έναν κατασκευαστή, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι και απλή. Πλέον ο κατασκευαστής προμηθεύεται ότι δέρμα θέλει από βιοτεχνίες, στη μορφή που ο ίδιος επιθυμεί και απλά το ράβει σύμφωνα με τις ανάγκες του πελάτη. Για τη κατασκευή της σόλας που είναι και το δυσκολότερο σημείο ενός παπουτσιού χρησιμοποιείται σκληρό δέρμα το οποίο κολλιέται και έπειτα τοποθετείται το τακούνι το οποίο το βρίσκουν εύκολα στο εμπόριο. Όλη η διαδικασία γίνεται πάλι στο χέρι με τη διαφορά ότι στις μέρες μας υπάρχουν αρκετά μηχανήματα που διευκολύνουν τους υποδηματοποιούς. Τα δέρματα που χρησιμοποιούνται είναι κυρίως από πρόβατο και κατσίκι. Στα καλύτερα συμπεριλαμβάνονται τα Ιταλικά δέρματα ενώ στα πιο ανθεκτικά τα Ελληνικά. Γι' αυτό και τα ιταλικά κοστίζουν περισσότερο.
Είδη στιβανιών
Πλέον μπορούμε να δούμε αρκετές παραλλαγές στα στιβάνια σε σχέση με το κλασσικό. Τα στιβάνια με ζάρες, το ζάρωμα δηλαδή στο καλούπι του στιβανιού για ένα διαφορετικό στυλ, τα τριζάτα στιβάνια, που τοποθετούνται μικρά ξυλάκια μέσα στη σόλα για να 'τρίζουν', εξού και η ονομασία τους. Αλλη παραλλαγή είναι με πιέτες διάφορες κορδέλες δέρματος που τοποθετούνται γύρω από το υπόδημα για στολίδι και πολλά άλλα, όπως τα θέλει ο πελάτης.
Κόστος και χρόνος κατασκευής σήμερα
Τα στιβάνια τείνουν πλέον να εξαλειφθούν μιας και είναι ελάχιστοι οι κατασκευαστές που έχουν μείνει στο νομό. Η τιμή ενός ζευγαριού κυμαίνεται στα 150-180 ευρώ. Η κατασκευή τους απαιτεί το λιγότερο δύο ημέρες εργασίας, αφού είναι πάντα χειροποίητα.

Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2011

Αντικρυστό

αντικρυστό ή οφτο κρέας..
Σας παραθέτω δύο διαφορετικές περιγραφές ψησίματος του αντικρυστού. Η πρώτη από τον Σοφοκλή Χαιρέτη και η δεύτερη από τον Όμηρο. Όπως και να χει στην Κρήτη το οφτό κρέας ή αντικρυστό,είναι «λουκούμι»!

"To οφτό κρέας, και αντικρυστό το λένε τώρα τελευταία, το ψήνανε παλιά μόνο στο αόρι. Οι βοσκοί ή οι φυγόδικοι που ζούσανε στα βουνά. Ήτανε αντρίστικη δουλειά. Ήτανε ένας τρόπος που τσοι βόλευγε, ήτανε ανάγκη τση ζωής. Δεν είχανε τσικάλι, δεν είχανε άλλα υλικά, δεν εγίνουντονε να το ψήσουνε αλλιώς. Εσφάζανε ένα οζό, αρνί ή ρίφι. To ξεραχίζανε και το κάνανε τέσσερα γουλίδια (κομμάτια). To δύο γουλίδια που είναι τα πλευρά τα σκίζανε στην κουτάλα και στο λαιμό για να γίνει ισόπαχο το κρέας και να ψηθεί.
To κάθε γουλίδι, το περνούσανε σε μια ξύλινη σούβλα, που τη φτιάχνανε εκείνηνα την ώρα από ξύλο ασφεντάμου, και το αλατσίζανε καλά. To κόψιμο και το σούβλισμα ήθελε τέχνη, όπως τέχνη ήθελε και η στερμενιά και το ψήσιμο.
Ορισμένοι βοσκοί, οι πιο επιτήδειοι, κάνανε τη στερμενιά. Βρίνανε δηλ. κατάλληλες πέτρες, τις τοποθετούσανε σε σχήμα τετράγωνου και βάνανε επάνω τσι σούβλες με το κρέας. Στη μέση και σε σωστή απόσταση (ούτε πολύ κοντά, ούτε μακριά) είχανε βάλει ένα σωρό από ξερά ξύλα. Ανάβανε τη φωτιά και το κρέας ψηνότανε με τη φλόγα. To κρέας λοιπόν ήτανε αντίκρυ στη φωτιά (αντικρυστό) και όχι πάνω στη φωτιά από την εσωτερική μεριά πρώτα. To αφιγγαμε έτσι για τρία τέταρτα περίπου τση ώρας και ύστερα το γυρίζαμε από την άλλη μεριά. To γυρίζαμε δηλαδή μια φορά. To μυστικό για να γίνει το οφτό κρέας νόστιμο είναι το λίπος. To κρέας δηλαδή δε γίνεται οφτό αν είναι αδύνατο, πρέπει να 'ναι παχύ. Όπως ψήνεται βλέπεις το λίπος να λιώνει σιγά-σιγά και έτσι το κρέας και νόστιμο γίνεται και υγιεινό, όπως μας-ε-λένε τώρα τελευταία."

Η περιγραφή αυτή λίγο διαφέρει από τον τρόπο ψησίματος του κρέατος που περιγράφει ο Όμηρος στην Ιλιάδα, στη Ραψωδία I, Παραθέτουμε τους σχετικούς στίχους σε μετάφραση Γ. Ψυχουντάκη:

"Του συντρόφου του ό Πάτροκλος κείνα πού του 'πε πιάνει.
Κι αυτός κρεατοκούτσουρο μεγάλο τότες βάνει
έκειά στη φέξη της φωθιάς, αίγας κι αρνιού την πλάτη
τιάνω 'θεκε, και γουρουνιού της πλάτης το κομμάτι,
π' ατιό το πάχος γυάλιζε, και πιάνει τα κι αρχίζει,
και βαστά ντου Αύτομέδοντας και τα χοντρομελίζει,
κατόπι σε μικρότερα κομμάτια διαμελά τα,
κι ωσάν τ' άπομορφόκοψε, στις σούβλες και περνά τα.
Κι ό Πάτροκλος ό θεϊκός φωθιά μεγάλην άφτει
κ/ ως ή φωθιά κατάκατσεν, ή φλόγα κι ασκοντάφτει,
κι αποκαταφλογόσβησε, τότες κι εκείνος παίρνει,
έστρωσε την καρβουνοσιά, τις σούβλες του και σέρνει
τιάνω σια διχαλόξυλα, κι ανασηκώνοντας τις
απ' τα διχάλια, μ' άγιον άλάτσι πασπαλά τις.
Σάν τα 'ψησε και τ' άτιλωσε στην τάβλα και τα σιάζει,
σ' ώρια πανέρια το ψωμίκι ό Πάτροκλος μοιράζει... "

Χαρίκλεια Δασκαλάκη: Η ηρωίδα του Αρκαδίου

Η ηρωίδα Χαρίκλεια Δασκαλάκη (Δασκαλάκαινα ή Δασκαλοχαρίκλεια) ήταν κόρη, σύζυγος και μάνα πολεμιστών. O πατέρας της είχε σκοτωθεί σε προηγούμενη επανάσταση, 3 γιοι της σκοτώθηκαν στην Κρητική Επανάσταση της χρονιάς του ολοκαυτώματος του Αρκαδίου (1866), ο δε σύζυγός της ήταν απόγονος του Εθνομάτυρα Δασκαλογιάννη.

Καταγόταν από τα Χάρκια Ρεθύμνου και ήταν κόρη του παλαίμαχου αγωνιστή της επανάστασης του 1821, Πέτρου του Αρκαδιώτη. Πρέπει να γεννήθηκε στο Τόλο Ναυπλίου (άγνωστο πότε), όπου είχε καταφύγει ο πατέρας της. Είχε παντρευτεί τον Μιχαήλ (Αναγνώστη) Δασκαλάκη, από την Αμνάτο Ρεθύμνου και ζούσε εκεί. Απέκτησε 13 παιδιά, από τα οποία επέζησαν τέσσερις θυγατέρες και τρεις γιοι: ο Γεώργιος, ο Αντώνιος και ο Κωνσταντίνος. Τους έχασε και τους τρεις στην κρητική επανάσταση του 1866. Ο τελευταίος ήταν 24 χρονών, όταν τον είδε να θανατώνεται δια λογχισμών από τους Τούρκους, μετά την κατάληψη του Αρκαδίου. Λίγο μετά την διαφυγή της από την αιχμαλωσία, κατέφυγε στη Σύρο και μετά στην Αθήνα όπου και πέθανε (άγνωστο πότε).
Πρωταγωνίστησε στην πολιορκία του Αρκαδίου. Οι οπλαρχηγοί που βρίσκονταν στην μονή, προεξάρχοντος του ηγούμενου Γαβριήλ και με τη σύμφωνη γνώμη της Χαρίκλειας Δασκαλάκη, η οποία συμμετείχε στα συμβούλια, αποφάσισαν να αντιταχθούν στην επίθεση του Μουσταφά Πασά μέχρις εσχάτων. Πλάι στο γιο της Κωνσταντίνο, πολεμούσε ακατάβλητη και εμψύχωνε με το θάρρος της τους άλλους. Ξαφνικά εχθρική σφαίρα πληγώνει το γιό της. «Για τόσο μικρό πράγμα!», του λέει η Χαρίκλεια. Η φωνή της μητέρας δίνει δύναμη και ζωή στο γιο της. Σηκώνεται, παίρνει το όπλο του και αρχίζει πάλι να πυροβολεί. Τα φυσίγγιά τους εξαντλούνται. Η Δασκαλάκη, με απίστευτη ψυχραιμία και θάρρος, ανοίγει την πόρτα του κελιού, τρέχει κάτω από χαλάζι σφαιρών προς το πτώμα Τούρκου στρατιώτη. Παίρνει τα φυσίγγιά του και επανέρχεται.

Τρεις φορές έτρεξε και αναστήλωσε τη σημαία του οπλαρχηγού γιου της, την οποία κατέρριπταν ο σφαίρες του εχθρού. Τέλος, την τέταρτη φορά, αφού έσπασε το κοντάρι, δίπλωσε τη σημαία, τη φίλησε και την έκρυψε στην αγκάλη της. Η πολεμική σημαία του Μοναστηρίου την οποία και διέσωσε η οπλαρχηγός Χαρίκλεια Δασκαλάκη έφερε τα αρχικά Κ (Κρήτη), Ε (Ένωσις), Ε (Ελευθερία) ή Θ (Θάνατος).
Από τους 950 πολιορκημένους στη Μονή, μόνο γύρω στους 100 σώθηκαν. Η ηρωίδα Δασκαλάκη σώθηκε και επέζησε. Συνελήφθη μαζί με το γιο της, ο οποίος φονεύθηκε από τους Τούρκους. Αργότερα η Χαρίκλεια κατόρθωσε να διαφύγει. Μετά την επανάσταση εμφανίστηκε στην Αθήνα, έδωσε πολύτιμες πληροφορίες για την πολιορκία του Αρκαδίου και την αυτοθυσία των πολιορκημένων. Η μόνη σωζόμενη φωτογραφία της, σε προχωρημένη ηλικία στην Αθήνα, χρησιμοποιήθηκε για να γίνει η προτομή της στην Αμνάτο, όπου και τιμάται η μνήμη της κάθε χρόνο.

Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2011

Ο θρυλικός «Ξωπατέρας»

Όταν πρωτοδείτε το μοναστήρι της Οδηγήτριας από μακριά, θα νομίσετε ότι πρόκειται για παλιό κάστρο. Παρότι βρίσκεται αρκετά μακριά από την ακτή που την λυμαίνονταν οι πειρατές, το μέρος ήταν τότε (16ος αιώνας) τόσο ερημικό όσο είναι και σήμερα, και η μόνη άμυνα εναντίον των πάσης φύσεως εχθρών (ληστών, Τούρκων, κ.λπ) ήταν τα ψηλά τείχη και οι ετοιμοπόλεμοι μοναχοί.
Ένας από αυτούς ήταν ο θρυλικός Ξωπατέρας ή Ξέπαπας, όπως ονομάστηκε ο Ιωάννης Μαρκάκης ή πατήρ Ιωάσαφ. Ο Ιωάννης Μαρκάκης γεννήθηκε το 1788 και όταν μεγάλωσε θέλησε να παντρευτεί μια κοπέλα την οποία ο πατέρας του δεν ήθελε για νύφη του. Σαν αντίδραση στην επιμονή του πατέρα του ο Ιωάννης πήγε στην Ιερά Μονή της Οδηγήτριας και έγινε καλόγερος, οπότε και πήρε το όνομα Ιωάσαφ. Γρήγορα ο Ιωάσαφ γνωρίστηκε με τους Κρητικούς επαναστάτες που αντιμάχονταν τους Τούρκους: Κόρακα, Μαλικούτη, Μαστραχά, Ρωμανό, Τσακίρη, Σκουντή και άλλους.
Οι ηρωικές πράξεις του Ιωάσαφ αρχίζουν να γίνονται γνωστές από το 1810, εποχή κατά την οποία οι Τούρκοι τον αποκαλούν «Χαϊνη» - από την αραβική λέξη «Χαϊν» που σημαίνει επίβουλος, αχάριστος, προδότης, αποστάτης (οι Χαϊνηδες ήταν γνωστοί στο στόμα του κρητικού λαού με το όνομα «καλησπέρηδες» εξαιτίας της νυχτερινής δράσης τους). Επίσης τον ονόμαζαν και «Ντελή» παπά δηλαδή τρελό παπά.
Η φήμη του σαν προστάτη των χριστιανών γρήγορα εξαπλώθηκε και κινητοποίησε τους Τούρκους της περιοχής αλλά και του «Μεγάλου Κάστρου» (Ηράκλειο), οι οποίοι και έκαναν αναφορά στον μητροπολίτη για να τον συνετίσει. Μετά από εκβιασμούς και απειλές ο μητροπολίτης τον καθαίρεσε δηλαδή τον έκανε ξέπαπα ή ξώπαπα και από εκεί έχει μείνει και το προσωνύμιο «Ξωπατέρας». (Μια άλλη εκδοχή λέει ότι ο μητροπολίτης καθαίρεσε τον Ιωάσαφ επειδή σκότωσε κάποιον Τούρκο γενίτσαρο που μίλησε προσβλητικά για την αδελφή του).
Όποια και εάν είναι η αλήθεια τα ανδραγαθήματα και η φήμη του Ξωπατέρα ήταν τέτοια ώστε ακόμα και στις δυτικές επαρχίες της Κρήτης η λαϊκή μούσα του έπλεξε το εγκώμιο:
«Τρεις Ανδρειωμένοι περπατούν στην Κρήτη την παντέρμη
Σαν εξάδελφοι σαν αδελφοί σαν φίλοι μπιστεμένοι
Σαν να ταν από μια κοιλιά, να φάγαν ένα γάλα
Έτσι δ’ αγαπηθήκανε περίσσια και μεγάλα
Τον έναν τον έλεγαν Ξώπαπα, τον άλλο Μπούζο Μάρκο
Τον τρίτο λέγαν Παναγή που φύλαγε το Κάστρο»
Μετά τον θανάτωση του αιμοσταγή και τυραννικού γενίτσαρου «Αργολίδη» από τον Ξώπαπα, οι Τούρκοι αποφάσισαν να εξορμήσουν εναντίον της Οδηγήτριας τον Φεβρουάριο του 1828 με δύναμη 3.000 στρατιωτών (ή 800 κατά μία άλλη αναφορά). Ο Ξωπατέρας που είχε ενημερωθεί για την εκστρατεία των Τούρκων ειδοποίησε τους άλλους Μεσσαρίτες οπλαρχηγούς να τρέξουν σε βοήθεια, κάτι που όμως δεν συνέβη αφού λόγω των δυνατών βροχοπτώσεων των ημερών είχε πλημμυρίσει ο Γεροπόταμος και δεν μπόρεσαν να τον περάσουν. Στο μοναστήρι βρίσκονταν πέντε καλόγεροι και πέντε λαϊκοί ανάμεσα στους οποίους και η αδελφή του Ξωπατέρα.
Μέσα από τον πύργο που σώζεται μέχρι σήμερα στον περίβολο του μοναστηριού ο Ξωπατέρας και οι σύντροφοί του έδωσαν σκληρή και άνιση μάχη που κράτησε τρία ολόκληρα μερόνυχτα . Την Τρίτη ημέρα όλοι οι σύντροφοι του Ξωπατέρα είχαν σκοτωθεί (εκτός από την αδερφή του, την οποία είχε κατορθώσει να φυγαδεύσει από την μονή την προηγούμενη ημέρα) και αυτός αγωνίζονταν μόνος του παρά το γεγονός ότι ήταν τραυματισμένος στο χέρι από εχθρικό βόλι:
«Αυτό δεν είναι Τούρκοι αντρειά
μονό ’νε πουστουλούκι
να πολεμάτ’ έναν Παπά τόσοι
χιλιάδες Τούρκοι...»
Το τέλος του ήταν ηρωικό όταν οι Τούρκοι έβαλαν φωτιά στον πύργο και αναγκάστηκε να βγει και να τους πολεμήσει με το όπλο στο ένα χέρι και το σπαθί του στο άλλο. Αφού τον σκότωσαν, οι Τούρκοι τον αποκεφάλισαν κάρφωσαν το κεφάλι του σε ένα κοντάρι και το περιέφεραν σε όλη την περιοχή για να δείξουν τον θρίαμβό τους που μόνο θρίαμβος δεν ήταν.
Έτσι χάθηκε ένας από τους πιο ανδρειωμένους ήρωες της Κρητικής ιστορίας που μόνο με τον Δασκαλογιάννη, τον ηγούμενο του Αρκαδίου Γραβριήλ και τον Γιαμπουδάκη μπορεί να συγκριθεί.

Related Posts with Thumbnails